ศูนย์กลางอาชีพการเกษตรและศิลปาชีพพิเศษ  โครงการศูนย์บริการการพัฒนาปลวกแดงตามพระราชดำริ จังหวัดระยอง ได้ดำเนินงานสนองพระราชดำริ พระบาทสมเด็จพระบรมชนกาธิเบศร มหาภูมิพลอดุลยเดชมหาราช บรมนาถบพิตร ในหลวงรัชกาลที่ 9 มาตั้งแต่ปี พ.ศ. 2523 เป็นศูนย์กลางอาชีพการเกษตรและศิลปาชีพพิเศษแก่ราษฎร บริเวณริมอ่างเก็บน้ำดอกกราย อำเภอปลวกแดง จังหวัดระยอง มีพื้นที่ประมาณ 1,300 ไร่ พระราชทานทรัพย์ส่วนพระองค์ ที่พระราชทานมาเป็นเงินทุนหมุนเวียนเบื้องต้นจำนวน 3 ล้านบาท เมื่อวันที่ ๑๔ กรกฎาคม ๒๕๒๓ และมีผู้ขอพระราชทานน้อมเกล้าฯ ถวายคอกม้า คอกสุกรและคอกแกะ สร้างไว้ในศูนย์ ทั้งนี้พระราชทานแนวทางการพัฒนาไว้ 4 ประการ คือ

01

ให้พัฒนาด้านการเกษตร

02

ให้มีศูนย์ฝึกปฏิบัติการด้านประกอบอาชีพ

03

ให้จัดเป็นศูนย์กลางส่งเสริมการเลี้ยงปศุสัตว์

04

ให้มีศูนย์พัฒนาการเกษตร เป็นที่ศึกษาและเยี่ยมชม

แหล่งเรียนรู้ ศึกษา ดูงาน

โครงการฯ มีศักยภาพทั้งบุคลากร อาคารสถานที่และแปลงเกษตร ในการจัดการฝึกอบรมเกษตรกร และเป็นสถานที่ศึกษาดูงานได้เป็นอย่างดี อาทิ

01

การฝึกอบรมราษฎรให้มีความรู้ในด้านการประกอบวิชาชีพโดยเฉพาะพืชหลักในจังหวัดระยอง เช่น ยางพารา เป็นต้น

02

การส่งเสริมพัฒนาอาชีพโดยให้คำแนะนำการเพาะเลี้ยงสัตว์น้ำจืดในกระชัง เช่น ปลา กบ กุ้งน้ำจืด

03

การเรียนรู้ผลิตพืชตามแนวพระราชดำริทฤษฎีใหม่ การทดสอบพันธุ์พืชและพัฒนาพันธ์พืชเศรษฐกิจ เช่น พืชเกษตรทฤษฎีใหม่ พืชทดแทนพลังงาน การถ่ายทอดเทคโนโลยี เป็นต้น

04

การเรียนรู้การพัฒนาที่ดินในรูปแบบต่างๆ ตามแนวพระราชดำริ ผ่านแปลงสาธิต และเป็นศูนย์กลางในการถ่ายทอดเทคโนโลยีด้านการพัฒนาที่ดิน

หอเฉลิมพระเกียรติ

เพื่อส่งเสริมการเรียนรู้ ได้มีการจัดสร้างหอเฉลิมพระเกียรติ สูง 70 เมตร ซึ่งภายในมีการรวบรวมพระราชกรณียกิจต่างๆ พร้อมทั้งพระราชประวัติและโครงการอันเนื่องมาจากพระราชดำริ จำนวน 4,685 โครงการของพระบาทสมเด็จพระบรมชนกาธิเบศร มหาภูมิพลอดุลยเดชมหาราช บรมนาถบพิตร เผยแพร่ประชาสัมพันธ์ในรูปแบบมัลติมิเดีย พร้อมทั้งบทเพลงพระราชนิพนธ์ จะถูกรวบรวมนำแสดงในห้องนิทรรศการด้วย นอกจากนี้ ยังมีอาคารตลาดเกษตรปลอดสารพิษ ซึ่งจะใช้เป็นสถานที่ให้เกษตรกรในโครงการนำผลผลิตทางเกษตรที่ปลอดสารพิษมาจำหน่ายแก่ผู้ที่เข้ามาเยี่ยมชมโครงการและอ่างเก็บน้ำดอกกรายอีกด้วย

ศูนย์สาขาของเขาหินซ้อน

ปัจจุบันมีศูนย์บริการการพัฒนาปลวกแดงตามพระราชดำริ ดำเนินงานในลักษณะเป็นศูนย์สาชาของศูนย์ศึกษาการพัฒนาเขาหินซ้อนอันเนื่องมาจากพระราชดำริ สามารถสนับสนุนกิจกรรมต่าง ๆ ดังนี้

01

ศูนย์ส่งเสริมและพัฒนาอาชีพการเกษตรจังหวัดระยอง (พืชสวน)

ให้บริการความรู้ในการประกอบอาชีพการเกษตร ได้แก่ ความรู้เกี่ยวกับการผลิตเห็ด การกรีดยางพารา การผลิตน้ำส้มควันไม้ การพัฒนาสาย

02

สถานีพัฒนาที่ดินระยอง

มีการจัดฝึกอบรมเพื่อส่งเสริมการทำปุ๋ยหมัก ปุ๋ยอินทรีย์และสารสกัดจากพืชสมุนไพรเพื่อใช้ไล่แมลงศัตรูพืชแก่เกษตรกร มีการจัดฝึกอบรมส่งเสริมการทำปุ๋ยหมัก ปุ๋ยอินทรีย์และ สารสกัดจากพืชสมุนไพรเพื่อใช้ไล่แมลงศัตรูพืชแก่เกษตรกร

03

ศูนย์วิจัยและพัฒนาการเกษตรระยอง

ดูและเรื่องดำเนินงานด้านการศึกษา ทดสอบ / วิจัยพืชเศรษฐกิจและระบบ การปลูกพืช ด้านการถ่ายทอดเทคโนโลยีโดยจัดทำแปลงสาธิตเกษตรทฤษฎีใหม่ และแปลงพืชพลังงานทดแทน ได้แก่ ปาล์มน้ำมัน รวมถึงการจัดฝึกอบรมในหลักสูตรต่างๆ อาทิ หลักสูตรเศรษฐกิจพอเพียงตามแนวพระราชดำริ การผลิตและการใช้ปุ๋ยหมักแห้ง การผลิตและการใช้ประโยชน์จากน้ำส้มควันไม้ การส่งเสริมการปลูกผักปลอดสารพิษ มีการฝึกอบรมเรื่องการปรับปรุงบำรุงดินและกำจัดศัตรูพืชโดยชีวภาพ ฝึกอบรมเรื่องการผลิตน้ำส้มควันไม้

04

ศูนย์วิจัยและถ่ายทอดเทคโนโลยีปลวกแดงจังหวัดระยอง

มีการสาธิตการเลี้ยงสัตว์แบบธรรมชาติ และการเลี้ยงสัตว์แบบอาหารสัตว์อินทรีย์ อาทิ การเลี้ยงโคแบบธรรมชาติ การเลี้ยงนกกระจอกเทศพันธุ์คอน้ำเงิน การเลี้ยงกวางพันธุ์ฟอลโล และ การเลี้ยงแพะพันธุ์พื้นเมือง และจัดทำศูนย์เรียนรู้ตามแนวปรัชญาเศรษฐกิจพอเพียง ประกอบด้วยกิจกรรมการสาธิตการเลี้ยงสัตว์ควบคู่กับการปลูกพืชและการประมง มีการเลี้ยงหมูหลุม เลี้ยงโค และ แพะ รวมทั้ง ไก่พื้นเมือง ห่านจีน และเป็ดบาบาร์รี จัดการฝึกอบรมเพิ่มประสิทธิภาพการเลี้ยงและการสร้างเครือข่ายไก่พื้นเมืองการเลี้ยงเป็ด ไก่ รวมทั้งการเลี้ยงโคเนื้อและปลูกพืชอาหารสัตว์

05

ศูนย์วิจัยและพัฒนาประมงน้ำจืดระยอง

มีความเชี่ยวชาญในการผลิตพันธุ์กุ้งก้ามกรามเพื่อปล่อยลงสู่แหล่งน้ำ เพิ่มปริมาณอาหารให้แก่ประชาชน ให้บริการตรวจวิเคราะห์คุณภาพน้ำ สุขภาพสัตว์น้ำจืด และให้คำแนะนำปรึกษาด้านการวิเคราะห์คุณภาพน้ำเพื่อการเพาะเลี้ยงสัตว์น้ำด้วย จัดทำหลักสูตรการฝึกอบรมการเลี้ยงปลาดุกและปลากินพืช จัดการฝึกอบรมเรื่องการเพาะเลี้ยงสัตว์น้ำให้แก่เกษตรกร นอกจากนี้ยังร่วมกับหน่วยงานท้องถิ่นในการอบรมการเพาะเลี้ยงสัตว์น้ำแก่เกษตรกรเพื่อเพิ่มความรู้ให้แก่เกษตรกรด้วย

06

ศูนย์เมล็ดพันธ์ข้าวชลบุรี

จัดทำแปลงสาธิตการผลิตเมล็ดพันธุ์ข้าว ถ่ายทอดวิทยาการผลิตเมล็ดพันธุ์ข้าวให้แก่เกษตรกร และ จัดงานวันสาธิตการผลิตเมล็ดพันธุ์ข้าวคุณภาพดี จัดทำแปลงสาธิตพันธุ์ข้าวพื้นเมือง จัดทำแปลงขยายพันธุ์ข้าว และการถ่ายทอดเทคโนโลยี วิทยาการเมล็ดพันธุ์ข้าวแก่เกษตรกร ๖ หลักสูตร ดังนี้ เมล็ดพันธุ์ดีและประโยชน์ของการใช้เมล็ดพันธุ์ดี การผลิตเมล็ดพันธุ์ดี เกษตรดีที่เหมาะสม (GAP) ข้าว โรค แมลง ศัตรูข้าวและการป้องกันกำจัด วิทยาการก่อนและหลังการเก็บเกี่ยว และพระราชบัญญัติพันธุ์พืช (ข้าว) โดยจัดอบรมเกษตรกร

07

สำนักงานตรวจบัญชีสหกรณ์ระยอง

เสริมสร้างทักษะความชำนาญในการจัดทำบัญชีต้นทุนการประกอบอาชีพแก่เกษตรกรและผู้สนใจ และสร้างความเข้มแข็งของกลุ่มอาชีพ

08

โครงการชลประทานระยอง

จัดตั้งกลุ่มผู้ใช้น้ำชลประทาน (กลุ่มพื้นฐาน) ในพื้นที่ของตำบลแม่น้ำคู้ อำเภอปลวกแดง จำนวน 2 กลุ่ม ได้แก่ กลุ่มผู้ใช้น้ำชลประทานหมู่ 1 บ้านแม่น้ำคู้ มีสมาชิกจำนวน 50 ราย มีพื้นที่ชลประทานประมาณรวม 70 ไร่ และกลุ่มผู้ใช้น้ำชลประทานหมู่ 2 บ้านหนองมะปริง มีสมาชิกจำนวน 160 ราย และพื้นที่ชลประทานประมาณ 200 ไร่

09

องค์การบริหารส่วนตำบลแม่น้ำคู

สนับสนุนการจัดงานเทิดพระเกียรติพระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัว 5 ธันวาคม และสมเด็จพระนางเจ้าฯ พระบรมราชินีนาถ 12 สิงหาคม ร่วมกับโครงการศูนย์บริการการพัฒนาปลวกแดงตามพระราชดำริ และจังหวัดระยอง

“…ถ้าทำโครงการอะไรที่ให้สอดคล้องกับสภาพภูมิประเทศ ก็สามารถจะสร้างความเจริญให้กับเขตที่ใหญ่ขึ้นได้ เขตที่ใหญ่ ลงท้ายก็จะแผ่ทั่วประเทศได้ แต่เพื่อการนี้จะต้องมีความร่วมมืออย่างดีระหว่างทุกฝ่าย เศรษฐกิจพอเพียง และทฤษฎีใหม่ สองอย่างนี้จะทำความเจริญแก่ประเทศได้ แต่ต้องมีความเพียร แล้วต้องอดทน ต้องไม่ใจร้อน ต้องไม่พูดมาก ต้องไม่ทะเลาะกัน ถ้าทำโดยเข้าใจกัน เชื่อว่าทุกคนจะมีความพอใจได้…”

พระราชดำรัสของพระบาทสมเด็จพระปรมินทรมหาภูมิพลอดุลยเดช บรมนาถบพิตร พระราชทานแก่คณะบุคคลต่าง ๆ ที่เข้าเฝ้าฯ ถวายชัยมงคล ในโอกาสวันเฉลิมพระชนมพรรษา ณ ศาลาดุสิดาลัย สวนจิตรลดา พระราชวังดุสิตฯ เมื่อวันที่ 4 ธันวาคม 2541

แกลเลอรี่ภาพ " “ศูนย์บริการการพัฒนาปลวกแดงตามพระราชดำริจังหวัดระยอง”

อินโฟกราฟิก

Pluak Daeng

The area of Rayong – Chon Buri province is a forest that has been destroyed. The majority of the people are agricultural professionals who experience the problem of a slump in production and have low incomes. This is because the lack of soil fertility and water resources. Also, the influence of the capitalists will increase the ownership of land which may affect the stability of the nation. Therefore, King Rama IX had initiated the establishment of a center to be a hub for agriculture and special arts and crafts. The center is located near Dok Krai Reservoir, Pluak Daeng District, Rayong Province, which has an area of approximately 1,300 rai. Moreover, the working group on royal development projects proceeded to adjust the water distribution system and to adjust the mentioned area. His Majesty King Rama IX bestowed his assets as working capital for 3 million Baht. His Majesty dedicated horse stables, pig stables and sheep stables, which were built in the development center. It has been operating since 1980 under the name “the Pluak Daeng Development and Service Center by the Royal initiative order, at Rayong- Chon Buri Province” the 21st Infantry Regiment, King’s (Royal) Guard (Queen’s Guard) known as the Nawaminthrachini camp, Chon Buri Province is the main coordinator, the departments under the Ministry of Agriculture and Co-operations, and departments from relevant ministries came into action with the ongoing budgets to support. In 2001, the 21st Infantry Regiment withdrew for other missions and an organization was assigned to the project area to rotate it into a project coordinator. The past operations were presented to the King every/each year continuously. The year 2011, the center has been established and named “Pluak Daeng Development and Service Center under the Royal initiative, Rayong Province”. This is a branch of Khao Hin Son Development Study Center due to the Royal initiative of Chachoengsao Province until now.

อ้างอิง

สำนักงานคณะกรรมการพิเศษเพื่อประสานงานโครงการอันเนื่องมาจากพระราชดำริ (สำนักงาน กปร.). (2556). ดิน น้ำ ลม ไฟ สมดุลสิ่งแวดล้อมอันเนื่องมาจากพระราชดำริ.
สำนักงานคณะกรรมการพิเศษเพื่อประสานงานโครงการอันเนื่องมาจากพระราชดำริ (สำนักงาน กปร.). (2560). จากนภา ผ่านภูผา สู่มหานที.
สำนักงานคณะกรรมการพิเศษเพื่อประสานงานโครงการอันเนื่องมาจากพระราชดำริ. (2553). ผลสำเร็จโครงการอันเนื่องมาจากพระราชดำริ ๘๔ พรรษา ประโยชน์สุขสู่ปวงประชา.
Tourism and Sports office, Rayong Province. (n.d.). The Pluak Daeng development and service center under the royal initiative, Rayong province – Rayong. https://www.surprise-rayong.com/en/travel_rayong/%E0%B9%82%E0%B8%84%E0%B8%A3%E0%B8%87%E0%B8%81%E0%B8%B2%E0%B8%A3%E0%B8%A8%E0%B8%B9%E0%